کنتاکتور چیست؟
کنتاکتور یک کلید الکترومغناطیسی است که برای قطع و وصل مدارهای قدرت (معمولاً موتورهای سهفاز) از راه کنترل (مثل شستی، رله، PLC) استفاده میشود.
یعنی:
- توان بالا را قطع و وصل میکند
- با جریان کم کنترل میشود
🧠 نحوه عملکرد کنتاکتور
کنتاکتور از یک بوبین (coil) و کنتاکتها تشکیل شده:
- بوبین تحریک شود → میدان مغناطیسی
- میدان مغناطیسی → کنتاکتهای قدرت را وصل میکند
- قطع برق بوبین → فنر کنتاکتها را جدا میکند
🔍 اجزای اصلی کنتاکتور
✔ بوبین (Coil)
✔ هسته ثابت و متحرک
✔ کنتاکتهای قدرت (ورودی/خروجی)
✔ کنتاکتهای کمکی NO/NC
✔ ترمینالهای اتصال
🧲 بوبین چیست؟
بوبین سیمپیچ است که معمولاً با ولتاژهای:
- 24V DC
- 24V AC
- 110V AC
- 220V یا 380V AC
تحریک میشود.
🧷 کنتاکتهای اصلی
برای وصل/قطع موتور سهفاز استفاده میشوند:
L1 → T1
L2 → T2
L3 → T3
📌 کنتاکتهای کمکی (Aux Contacts)
برای فرمان:
- NO (نرمال باز)
- NC (نرمال بسته)
کاربرد در:
- راهاندازی ستاره مثلث
- مدارهای فرمان
- چراغ سیگنال
- خودنگهدار
🛠 کاربردهای کنتاکتور
🔹 راهاندازی موتور سهفاز
🔹 تابلو برق صنعتی
🔹 سیستم چپگرد راستگرد
🔹 کنترل روشنایی
🔹 اینورترها
🔹 پمپها
🔹 کمپرسور
🆚 تفاوت کنتاکتور و کلید معمولی
| ویژگی | کنتاکتور | کلید (دستی) |
| کنترل از راه دور | دارد | ندارد |
| قطع و وصل سریع | دارد | ندارد |
| استهلاک | کم | زیاد |
| قابلیت فرمان | بسیار زیاد | ندارد |
⭕ مزایای کنتاکتور
✔ عمر طولانی
✔ سرعت عملکرد بالا
✔ قابلیت کنترل از راه دور
✔ ایمنی بالا
✔ مناسب جریانهای زیاد
🧯 حفاظت با کنتاکتور
کنتاکتور خودش حفاظت ندارد!
برای حفاظت باید همراه باشد با:
- بیمتال
- کلید حرارتی
- فیوز
🧮 رنج آمپری کنتاکتور
کنتاکتورها از:
- 9 آمپر
- 12A
- 18A
- 25A
- 32A
- 40A
- 50A
- 65A
- 80A
- 95A
- تا 630A
🌍 استاندارد نامگذاری (مثلاً: 18A)
مثال LC1D18 (اشنایدر)
- LC → سری
- 1D → نوع
- 18 → جریان ۱۸ آمپر
⭐ کاربردهای مهم در مدار
✔ راهاندازی موتور
✔ چپگرد و راستگرد
✔ ستاره مثلث
✔ کنترل اتوماتیک