🔋 منبع تغذیه چیست؟
منبع تغذیه (Power Supply) وسیلهای است که وظیفهی تأمین برق مناسب برای تجهیزات الکترونیکی و الکتریکی را بر عهده دارد.
کار اصلی منبع تغذیه:
-
تبدیل ولتاژ (مثلاً 220 ولت AC به 24 ولت DC)
-
تثبیت ولتاژ (Regulation)
-
حفاظت از مدار در برابر نوسانات
⚡ انواع منبع تغذیه
1) منابع تغذیه AC (متناوب)
مثل برق شهری 220V یا 380V
برای مصارف قدرت مثل موتور، پمپ …
2) منابع تغذیه DC (مستقیم)
برای مدارهای کنترل، PLC، سنسورها، LED
ولتاژهای رایج:
-
5V
-
12V
-
24V
-
48V
3) سوئیچینگ (SMPS)
پرکاربردترین نوع منبع تغذیه امروز
ویژگیها:
-
سبک
-
راندمان بالا
-
قابلیت حفاظت
-
قیمت مناسب
🧭 مراحل عملکرد یک منبع تغذیه
منبع تغذیه معمولاً این مراحل را انجام میدهد:
🔁 حالا بریم سراغ راکتیفایر (Rectifier)
⚡ راکتیفایر چیست؟
راکتیفایر یا یکسوساز بخشی از منبع تغذیه است که
ولتاژ AC متناوب را به ولتاژ DC مستقیم تبدیل میکند.
راکتیفایر فقط تبدیل میکند → تثبیت نمیکند!
🔎 نقش راکتیفایر در منبع تغذیه
در هر منبع تغذیه:
-
اول برق AC میآید
-
راکتیفایر با دیود آن را تبدیل به DC میکند
✔ انواع راکتیفایرها
1) یکسوساز نیمموج (Half Wave)
-
ساده
-
خروجی نامنظم
-
فقط نیم سیکل را عبور میدهد
2) یکسوساز تمامموج (Full Wave)
-
خروجی بهتر
-
استفاده از ۲ دیود یا پل دیودی
3) پل دیودی (Bridge Rectifier)
-
بهترین روش
-
با ۴ دیود
-
خروجی صافتر
🔧 چرا خروجی راکتیفایر نیاز به فیلتر دارد؟
چون خروجی DC آن ریپل دار است (پستی و بلندی دارد)
برای صاف کردنش از:
-
خازن الکترولیتی
-
سلف
-
فیلتر RC
استفاده میشود.
🔍 تفاوت منبع تغذیه و راکتیفایر
| ویژگی | منبع تغذیه | راکتیفایر |
|---|---|---|
| وظیفه | تولید خروجی DC ثابت | تبدیل AC به DC |
| فیلتر دارد؟ | ✔ | ❌ ندارد |
| حفاظت دارد؟ | ✔ | ❌ ندارد |
| خروجی صاف؟ | ✔ | ❌ ریپل دارد |
🛠 کاربرد راکتیفایر
📌 منابع تغذیه
📌 شارژرها
📌 مدار فرمان
📌 UPS
📌 کنترل صنعتی
🛠 کاربرد منبع تغذیه
📌 PLC
📌 سنسورها
📌 بردهای الکترونیک
📌 تجهیزات اندازهگیری
📌 سیستمهای روشنایی LED
🔰 شماتیک ساده منبع تغذیه با راکتیفایر
⭐ نکات مهم مهندسی
✔ انتخاب جریان منبع تغذیه باید بزرگتر از جریان مصرف کننده باشد
✔ گرمایش منبع تغذیه بسیار مهم است
✔ حفاظت در برابر اتصال کوتاه ضروری است
✔ راکتیفایر جزئی از منبع تغذیه است، نه جایگزین آن