ارتینگ (Earthing / Grounding) چیست؟
ارتینگ به معنای اتصال تجهیزات الکتریکی به زمین است تا در صورت بروز خطای الکتریکی، جریان اضافه به زمین منتقل شود و از صدمه به تجهیزات و خطر برقگرفتگی جلوگیری شود.
میتوان گفت ارتینگ ستون ایمنی هر سیستم برق صنعتی است.
⚡ اهمیت ارتینگ
- حفاظت جان انسانها در برابر برقگرفتگی
- حفاظت تجهیزات در برابر اضافه ولتاژ و اتصال کوتاه
- کاهش نویز و ارتعاشات الکترومغناطیسی در سیستمهای حساس
- فراهم کردن مسیر جریان بازگشتی برای تجهیزات صنعتی
🧰 اجزای سیستم ارتینگ
- میله ارت (Earth Rod): در زمین کوبیده میشود
- هادی ارت (Earthing Conductor): سیم مسی یا آلومینیومی که تجهیزات را به زمین وصل میکند
- صفحه ارت (Earth Plate): در خاک قرار داده میشود برای کاهش مقاومت
- گیره و کلمپ اتصال: برای اتصال هادیها به تجهیزات
🔍 نکات کلیدی ارتینگ
- مقاومت زمین باید کمتر از 5 اهم (معمولی صنعتی) یا 1 اهم برای حساس باشد
- استفاده از ماده مقاوم در برابر خوردگی برای هادی و میله
- اتصال همه تجهیزات فلزی تابلو، شینه، بدنه، موتور و سیستمهای حفاظتی به زمین
- طراحی ارتینگ مطابق با استانداردهای IEC 60364 و IEEE 80
🔹 صاعقهگیر (Lightning Protection / Lightning Rod) چیست؟
صاعقهگیر وسیلهای است که برای محافظت ساختمانها و تجهیزات صنعتی از صاعقه و ولتاژهای ناشی از آن نصب میشود.
عملکرد:
- دریافت نشانگر الکتریکی صاعقه
- هدایت جریان به زمین از طریق هادیها و شبکه ارتینگ
- جلوگیری از آسیب سیمکشی، تجهیزات و جان افراد
⚡ اجزای صاعقهگیر
- میله صاعقهگیر (Air Terminal / Lightning Rod)
- نصب در بالاترین نقطه ساختمان یا سازه
- سیم هادی نزولی (Down Conductor)
- هدایت جریان صاعقه به زمین
- سیستم اتصال به زمین (Earthing System)
- توزیع جریان صاعقه به خاک با کمترین مقاومت
🔍 نکات مهم صاعقهگیر
- ارتفاع مناسب میله و تعداد کافی برای پوشش کامل سازه
- فاصله مناسب بین هادیها برای جلوگیری از قوس الکتریکی
- اتصال به شبکه ارتینگ با مقاومت کم
- نگهداری دورهای و بررسی خوردگی میلهها و هادیها
🖼 ارتباط ارتینگ و صاعقهگیر
⚡ صاعقه
│
┌────┴────┐
│Lightning│
│ Rod │
└────┬────┘
│
Down Conductor
│
┌────┴────┐
│ ارتینگ │
│ System │
└────┬────┘
│
تجهیزات صنعتی / تابلو
🌟 نکات کلیدی
- ارتینگ صحیح باعث حفاظت تجهیزات و جان انسانها میشود
- صاعقهگیر جریان صاعقه را به زمین هدایت میکند و آسیب مستقیم به سازه و تجهیزات را جلوگیری میکند
- اتصال صاعقهگیر به شبکه ارتینگ الزامی است
- مقاومت کل شبکه ارتینگ باید کم و مطابق استاندارد باشد