⚙️ کنترل پنل (Control Panel) چیست؟

کنترل پنل یا تابلو کنترل مجموعه‌ای از تجهیزات الکتریکی است که برای کنترل، فرمان، مانیتورینگ و حفاظت ماشین‌آلات و فرآیندهای صنعتی به کار می‌رود.

🔹 وظایف اصلی کنترل پنل:

✔️ حفاظت تجهیزات (کلید حرارتی، فیوز، رله‌ها)
✔️ کنترل موتور‌ها (کنتاکتور، درایو، PLC)
✔️ اجرای فرمان‌های منطقی
✔️ ارتباط بین اپراتور و ماشین‌ها
✔️ نمایش وضعیت سیستم

🔍 اجزای اصلی یک کنترل پنل

۱) بخش قدرت (Power Section)

• MCCB/MCB
• کنتاکتور
• بی‌متال
• درایو (VFD)
• سروو درایو
• کابل‌های قدرت

۲) بخش فرمان (Control Section)

• PLC
• رله فرمان
• ترمینال‌ها
• HMI
• منبع تغذیه (Power Supply)

۳) ابزارهای حفاظتی

• OCR
• ارت فالت
• فیوزها
• حفاظت فاز

۴) ابزار نمایش

• لامپ سیگنال
• آمپرمتر، ولتمتر
• HMI

🗂 انواع کنترل پنل

• پنل صنعتی خط تولید
• پنل راه‌اندازی موتور
• پنل کنترل PID
• پنل اتوماسیون با PLC
• پنل HVAC
• پنل پمپ و بوستر پمپ

🟦 HMI چیست؟

HMI مخفف Human Machine Interface
یا رابط انسان و ماشین است.

HMI یک صفحه نمایش است که بین اپراتور و کنترلر (PLC/Drive) ارتباط برقرار می‌کند.

🔹 کارهای HMI

✔️ نمایش وضعیت موتور و سنسورها
✔️ تغییر پارامترها (Set Point ها)
✔️ مانیتورینگ Real-Time
✔️ نمایش خطاها (Fault)
✔️ گرفتن ورودی از اپراتور

🛠 اجزای HMI

• صفحه لمس (Touch Screen)
• پورت ارتباطی (Ethernet/RS485/USB)
• پردازشگر
• نرم‌افزار برنامه‌نویسی

🔄 ارتباط HMI با PLC

روش‌ها:

• Modbus RTU
• Modbus TCP
• EtherCAT
• CANopen
• Profibus
• Ethernet/IP

🖥 ساختار کلی سیستم کنترل با HMI

[Sensor/Limit] → [PLC] → [Control Panel] → [HMI Display]

 

↑

Monitoring & Commands

🧰 تفاوت HMI با کنترل پنل

ویژگی	کنترل پنل	HMI
وظیفه	کنترل و حفاظت	نمایش و فرمان اپراتور
سخت‌افزار	زیاد	یک مانیتور
ارتباط مستقیم	با مدار	با PLC
امکان تغییر برنامه	ندارد	دارد
قیمت	زیاد	متوسط

📍 مثال کاربرد

در یک خط تولید:

• PLC فرمان‌دهنده اصلی
• کنتاکتور/درایو عمل‌کننده
• HMI نمایش‌دهنده و قابل تنظیم
• کنترل پنل محل نصب همه قطعات

🔌 شماتیک ساده ارتباط HMI و Control Panel

┌──────────────────┐

│      HMI         │

└──────┬───────────┘

│ ارتباط (RS485/Ethernet)

▼

┌──────────────────┐

│      PLC         │

└──────┬───────────┘

│ فرمان

▼

┌──────────────────┐

│ Control Panel    │

│ (Drive, Relay…)│

└──────────────────┘

🧠 نکات مهم انتخاب HMI

• سایز (4.3″, 7″, 10″, 12″)
• رزولوشن
• تعداد پورت‌ها
• نرم‌افزار برنامه‌نویسی (Weinview, Delta, Siemens WinCC)
• پروتکل‌های ارتباطی

📦 نکات مهم طراحی کنترل پنل

✔️ مسیر سیم‌کشی اصولی
✔️ تهویه مناسب
✔️ حفاظت صحیح تجهیزات
✔️ اتصال زمین (Earthing)
✔️ استانداردهای IEC