از اون دور تا در دستان شما

فهرست مطالب

🔹 ترانسمیتر چیست؟

ترانسمیتر (Transmitter) وسیله‌ای است که کمیت‌های فیزیکی یا شیمیایی مانند دما، فشار، جریان، سطح یا گاز را به سیگنال استاندارد الکتریکی (معمولاً 4-20 mA یا 0-10V) تبدیل می‌کند تا توسط PLC، DCS یا سیستم کنترل خوانده شود.

ترانسمیترها در اتوماسیون صنعتی و فرآیندی نقش حسگر تقویت‌کننده و استانداردکننده سیگنال را دارند.

عملکرد ترانسمیتر

  1. حسگر (Sensor)
    • کمیت فیزیکی یا شیمیایی را اندازه‌گیری می‌کند
    • مثال: فشار، دما، سطح، جریان، رطوبت
  2. پردازنده داخلی
    • سیگنال حسگر را تقویت، خطی‌سازی و پردازش می‌کند
  3. خروجی استاندارد
    • سیگنال آنالوگ (4-20 mA، 0-10V)
    • سیگنال دیجیتال (HART، Modbus)

Process Variable → Sensor → Transmitter → Standard Signal → PLC/DCS

🧰 انواع ترانسمیترها

1️ ترانسمیتر فشار (Pressure Transmitter)

  • اندازه‌گیری فشار گاز یا مایع
  • انواع:
    • Gauge: فشار نسبت به اتمسفر
    • Absolute: فشار نسبت به خلا
    • Differential: اختلاف فشار بین دو نقطه

2️ ترانسمیتر دما (Temperature Transmitter)

  • سنجش دما با RTD (PT100) یا ترموکوپل
  • خروجی 4-20 mA

3️ ترانسمیتر سطح (Level Transmitter)

  • اندازه‌گیری سطح مایعات یا جامدات
  • انواع: اولتراسونیک، فلوتر، راداری، هیدرواستاتیک

4️ ترانسمیتر جریان (Flow Transmitter)

  • اندازه‌گیری دبی سیال
  • انواع: توربینی، الکترومغناطیسی، ورتکس، اولتراسونیک

5️ ترانسمیتر گاز و شیمیایی (Gas/Chemical Transmitter)

  • سنجش گازهای صنعتی یا مایع شیمیایی
  • مثال: ترانسمیتر CO2، PH، ORP

🔍 ویژگی‌های مهم ترانسمیتر

  • دقت بالا (Accuracy)
  • خروجی استاندارد (4-20 mA، 0-10V)
  • سیگنال مقاوم در برابر نویز
  • ارتباط دیجیتال (HART, Modbus)
  • قابلیت کالیبراسیون و تنظیم محدوده
  • ایمنی صنعتی (Intrinsically Safe)

🛠 کاربرد ترانسمیتر در صنعت

  • پایش و کنترل فشار مخازن و خطوط لوله
  • کنترل سطح تانک‌ها و سیلوها
  • اندازه‌گیری دما در کوره‌ها و دیگ‌های بخار
  • اندازه‌گیری دبی پمپ‌ها و جریان گاز
  • کنترل کیفیت فرآیندهای شیمیایی و دارویی
  • اتصال به PLC و HMI برای مانیتورینگ

📊 تفاوت ترانسمیتر با سنسور

ویژگی Sensor Transmitter
وظیفه اندازه‌گیری کمیت اندازه‌گیری + پردازش + ارسال سیگنال استاندارد
خروجی سیگنال ضعیف (mV, Ω) سیگنال مقاوم و استاندارد (4-20 mA, 0-10V)
فاصله کوتاه طولانی (قابل ارسال به PLC)
قابلیت محدود قابل تنظیم و کالیبره

🔌 شماتیک ساده اتصال ترانسمیتر به PLC

Process Variable → Transmitter → 4-20 mA Signal → PLC Input → HMI/Control

🌟 نکات مهم انتخاب ترانسمیتر

  1. نوع کمیت (فشار، دما، جریان، سطح)
  2. محدوده اندازه‌گیری (Range)
  3. دقت (Accuracy)
  4. نوع خروجی (آنالوگ یا دیجیتال)
  5. شرایط محیطی (دمای محیط، رطوبت، انفجار)
  6. قابلیت کالیبراسیون